آخرین اخبار : 

دستورالعمل محاسبه شاخص OEE


مقدمه به منظور داشتن ابزارهای مناسب برای ارزیابی عملکرد سازمان نت تعریف یک مجموعه از شاخص های کمی که لازم است به طور منظم،اندازه گیری و ثبت و ضبط شده و در اختیار مدیریت و کاربران در سطوح مختلف سازمان نت قرار گیرند امری الزامی است.این شاخص ها باید به نحوی تعریف شوند که مقادیر و اعداد لازم برای محاسبه آنها به سادگی و به دقت مناسب از بخش های مختلف سازمان قابل برداشت باشند.   شاخص حداکثر اثربخشی تجهیزات یا همان OEE یکی از شاخص های مهم در بحث نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر است ولی این شاخص مختص TPM نیست. اثر بخشی جامع تجهیزات چیست ؟ OEE Overall Equipment Effectiveness)) یا Total Equipment Effectiveness-TEE)) یک اندازه گیری جامع از تجهیزات تولیدی کارخانجات می باشد OEE.از متدلوژی کاهش مشکل تجهیزات تولیدی و اجرای بهبود مداوم تولید استفاده می کند و در ابتدا از اقدامات اصلاحی به بهترین وجه در جهت محدود کردن تجهیزاتی که تاثیر منفی بر تولید داشته باشند استفاده می کند . ودر انتها اقدامات اصلاحی به دیگر قسمت های کارخانه بسط داده می شود . معمولا شاخص های مورد استفاده در سیستم نت مثل:MTBF,MTTR,MDT, ,هزینه نیروی انسانی و... به تنهایی قابل تحلیل و تصمیم گیری نیستند ولی در شاخص OEE تقریبا همه عوامل اصلی در خروجی دیده شده است و لذا اگر نرخ کیفیت با استانداردهای تعریف شده شرکت های دیگر تقریبا یکی باشد(تعریف حدود رد و قبول محصولات تولیدی)می توان شرکت ها را با عدد OEE آنها مقایسه کرد. OEE شاخص رایجی است که از آن زیاد استفاده می شود ولی نکته قابل توجه اینجاست که این شاخص در مدت زمانی که ماشین باید کار کند(به عبارتی زمان برنامه ریزی شده برای کار ماشین) محاسبه می شود،لذا جهت به حداکثر رساندن اثربخشی تجهیزات علاوه بر محاسبه OEE و متعاقبا ریشه یابی و تحلیل،تعریف اقدامات اصلاحی و در نهایت بهبودOEE،زمان توقفات برنامه ریزی شده از جمله زمان های:استراحت، تنظیمات،PMو... را هم باید مورد تحلیل و بررسی قرار داده و آنها را در بهینه ترین حالات ممکن تحت کنترل داشته باشیم تا حتی المقدور زمانی که ماشین باید کار کند و در دسترس برای تولید باشد افزایش یابد و اثر خود را در افزایش OEE نشان دهد. یکی از مشکلات در محاسبه این شاخص جمع آوری داده های دقیق از واحدهای مختلف سازمان است و میزان همکاری و مشارکت آنها در این خصوص مهم است ، چون تمامی داده های لازمه در واحد نت متمرکز نمی باشد لذا باید بدانیم که شاخص اثر بخشی کلی تجهیزات فقط برای واحد نت نیست زیراکه  تجهیزات و دستگاه ها نیز فقط متعلق به واحد نت نیستند. همه و همه در قالب فراگیر بودن می گنجند. یعنی همان نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر. اثر بخشی کلی تجهیزات جهت روشن کردن میزان تاثیر شش ضرر یا اتلاف عمده است و می توان گفت: "شاخص سلامت عمومی تجهیزات است". اگر به مباحث ایزو ۹۰۰۰ و ایزو تی اس به خواهیم به نت بهره ور فراگیر نگاه کنید شاخص اثر بخشی کلی تجهیزات پوشش دهنده بسیاری از خواسته های مباحث مدیریت سیستم کیفیت می باشد. شش ضرر یا اتلاف عمده به طور کلی مشکلاتی ( شش ضرر یا اتلاف عمده ) که موجب اتلاف در راندمان تجهیزات بوجود آید و باعث ضرر سازمان می شود عبارتست از: ۱-خرابی اضطراری دستگاهها ۲- تنظیم دستگاهها ۳-توقفات موقتی دستگاه ها ۴-کم بودن سرعت کار ۵-خرابی محصولات و دوباره کاری ها ۶-اشکالات در فرایند اتلاف ۱و۲ مربوط به قابلیت دسترسی،۳و۴ مربوط به ضریب کارایی و اتلاف ۵و۶ مربوط به ضریب کیفیت است یکی از اهداف اصلی در نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر TPM ریشه کن کردن این شش اتلاف است و در اندازه گیری شاخص اثر بخشی کلی تجهیزات OEE می توان مقادیر این شش ضرر را انداره گیری و بدست آورد و با استفاده از یک نمودار پارتو موارد عمده و اصلی را شناسائی کرد و بر روی آنها تمرکز بیشتری داشته تا بتوان الویت بندی اقدامات را برای حذف کامل آنها برنامه ریزی کرد.  معرفی پارامترها زمان اشغال زمان اشغال مدت زمانی است که برای یک سیستم تولیدی (یک ماشین،یک تجهیز) در نظر گرفته شده است تا به تولید یک محصول خاص مشغول باشد. زمان تولیدی(بهره برداری) به دلیل وجود ضایعات ۱و۲ از شش ضایعه ماشین ها نمی توانند همواره در کل زمان اشغال در حال کار بوده و تولید داشته باشند. زمان خالص تولیدی عبارتست از مقدار زمانی که در صورتیکه ماشین با سرعت اسمی  و بدون توقف کار می کرد،برای تولید یک مقدار مشخص محصول صرف می شد.به دلیل وجود ضایعات۳و۴زمان خالص تولیدی از زمان تولیدی کمتر است. زمان مفید تولید در صورتیکه محصولات تولید شده توسط ماشین همگی سالم نباشد نمی توان گفت که ماشین در زمان خالص تولیدی خود به طور کامل کار مفید انجام داده است. زمان خالص تولید برابر است با زمان خالص تولید منهای زمانی است که ماشین محصول ناسالم تولید نموده است. سرعت اسمی سرعت اسمی یک تجهیز عبارت از مقدار تولید دریک واحد زمان است که تجهیز برای کار در این سرعت طراحی شده است و توسط سازندگان اعلام می شود. زمان اسمی مقدار زمانی که طبق مشخصات ارائه شده توسط سازندگان باید یک ماشین برای تولید واحد محصول صرف نماید که برابر است با ۱ بر سرعت اسمی ۳عامل که در محاسبه OEE استفاده می شود به شرح زیر است: قابلیت دسترسی (Availability) عبارت است از نسبت زمان تولیدی به زمان اشغال ماشین A=(قابلیت دسترسی) =(اشغال زمان - رکود زمان)/( اشغال زمان) نسبت کارآیی (Performance) عبارت از زمانی که بر اساس سرعت اسمی باید ماشین برای تولید مقدار مشخصی از محصول صرف نماید به زمانی که عملا  ماشین برای تولید این مقدار محصول صرف نموده است. P=  (نسبت کارایی)=(اسمی زمان *تولید مقدار)/(تولیدی زمان) نسبت تولید سالم (Quality)    عبارت از نسبت محصول سالم به کل مقدار محصول که توسط ماشین تولید شده است. Q=  (نسبت تولید سالم)=(تولید مقدار - ضایعات مقدار)/(تولید مقدار) فرمول OEE OEE = A × P × Q فایل اکسل محاسبه کارایی OEE اثر بخشی جامع تجهیزات

نویسنده دکتر رضا لطفی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *