آخرین اخبار : 

طرح توجیهی تولید ژلاتین-فرصت سرمایه گذاری شماره ۱۲


هدف از ارائه طرح توجیهی تولید ژلاتین معرفی آن به عنوان یک فرصت سرمایه گذاری است که در این مطلب به معرفی آن می پردازیم. ژلاتین یک محصول پروتئینی است که از منابع مختلف از کلاژنها و مواد پروتئینی دامی نظیر استخوان و بافت های هم بند دامها ، پوست خوک ، گوشت ماهیان غیر خوراکی ، پوست ماهی و سایر منابع پروتئینی قابل تهیه می باشد ولی از آنجا که منابعی مانند گوشت ماهی و دام بطور مستقیم مورد مصرف خوراکی دارد و گرانقیمت می باشد معمولا ژلاتین را از ضایعات پوست و گوشت و استخوان و یا منابع پروتئینی غیر خوراکی تهیه می نمایند که اغلب بصورت پودرو گرانول تولید می گردد. مهمترین مصارف ژلاتین در صنایع غذایی ، داروئی و شیمیایی است ( در حدود ۵% از محصولات غذایی از ژلاتین استفاده می شود) . ژلاتین از مواد غذایی ایمن و سلامت برای انسانها محسوب می شود. این ماده پروتئینی اهمیت خاصی در صنایع غذائی، داروئی،صنعتی و پزشکی دارد.به ویژه در صنایع غذایی در تهیه مارمالادها وژله ها و شیرینیجات و بستنی ها کاربرد داشته و به آسانی در بدن جذب شده و حتی به هضم سایر مواد غذایی از طریق تشکیل امولسیون کمک می نماید. در صنایع غذایی از ژلاتین بعنوان ایجاد کننده ارزش پروتئینی ، قوام دهنده مایعات غذایی ، پایدارکننده بعضی از محصولات غذایی و در صنایع شیمیایی بخصوص صنایع عکاسی و صنایع داروسازی بصورت تولید کپسولهای ژلاتینی و ... استفاده می شود . ویژگیها ژلاتین معمولا بصورت پودر یا گرانول تولید می شود، رنگ آن زرد متمایل به قهوه ای و تقریبا بی بو و بدون مزه می باشد که از نظر فیزیکی تقریبا شفاف و شکننده می باشد. ژلاتین در آب گرم ، گلیسرول و اسید استیک محلول و در حلالهای ارگانیک غیر محلول می باشد. نقطه ایزوالکتریک ژلاتین بین ۸/۴ و ۴/۹ می باشد . ژلاتینی که در فرایند اسیدی تولید شده نقطه ایزو الکتریک بالاتری از ژلاتینی دارد که در فرایند قلیایی تولید شده است. ترکیبات ترکیبات اصلی ژلاتین به شرح زیر می باشد: مواد تشکیل دهنده درصد (% ) پروتئین ۹۰-۸۴ نمکهای معدنی ۲-۱ آب ۱۵-۸ در حالت خشک حدود ۹۸-۹۹ درصد ژلاتین ، پروتئین می باشد ، در کل ژلاتین یک ترکیب غیر همگن از پروتئینهای با وزن مولکولی بالا (حدود ۲۰،۰۰۰ تا ۲۵۰،۰۰۰ ) می باشد. کد آیسیک و تعرفه گمرکی محصول کد آیسیک این مطابق طبقه بندی وزارت صنایع و معادن به شرح جدول زیر است: نام محصول کد آیسیک کد تعرفه گمرکی واحد سنجش عصاره ژلاتینی از استخوان دام و طیور ۱۵۴۹۵۱۲۳۳۵ ۳۵۰۳۰۰۰۰ تن بررسی استانداردهای مرتبط با محصول شرح استاندارد شماره استاندارد تاریخ استاندارد ژلاتین مورد استفاده در صنایع غذایی ۳۴۷۴ ۱۳۷۳ چسب حیوانی و ژلاتین ـ ویژگیها ۶۴۲۴ ۱۳۸۱ کالاهای قابل جایگزینی از آنجایی که از مهمترین ویژگیهایی ژلاتین خاصیت ژل شوندگی آن می باشد و در بسیاری از موارد بعنوان پایدارکننده ، قوام دهنده و امولسیفایرکننده در صنایع غذایی و دارویی استفاده می شود، لذا در مواردی که این خصوصیات ژلاتین مدنظر است می توان از جانشین کننده های دیگری که مانند ژلاتین عمل می نمایند استفاده نمود. آگار ، کاراژینان ، فورسلاران ( که این سه عصاره های جلبک دریایی قرمز هستند) و همچنین آلبومین ، تخم مرغ ، نشاسته ، پکتین ، آلژیناتها و ... از این موارد هستند. در مواردی نیز ژلاتین بعنوان تقویت کننده اسیدهای امنیه در محصولات غذایی مورد استفاده قرار می گیرد . که می توان بعنوان جانشین کننده آن مستقیماً از خود اسید آمینه استفاده نمود . ژلاتین بدلیل خصوصیات ویژه آن از قبیل پایین بودن نقطه ذوب و در نتیجه حل شدن آسان در دهان ، قابل بازگشت بودن ژل شوندگی آن پس از شکستن وخاصیت لاستیکی بیشتر آن نسبت به مواد جایگزینی ترجیج داده می شود. باید گفت که کالای جایگزین شونده ژلاتین هیچکدام قادر به ایجاد تمام خصوصیات و ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی ژلاتین نمی باشند. اهمیت استراتژیکی کالا در دنیای امروز امروزه با توجه به کاربردهای وسیع ژلاتین در صنایع مختلف و افزایش روزمره مصرف این کالا ، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار گردیده است و دربعضی موارد بعنوان یک کالای استراتژیک تلقی گردیده است . از آنجایی که در حال حاضر پوکه کپسول های دارویی از ژلاتین تولید می گردد و سالیانه تعداد بسیار زیادی پوکه کپسول از ژلاتین در دنیا تولید می گردد ، این ماده نقش مهمی را درصنایع دارو سازی بخود اختصاص داده است با توجه به محدودیت تولید کنندگان ژلاتین و همچنین در انحصار داشتن تکنولوژی و سرمایه گذاری بالای تولید محصول همواره صادرات این محصول به کشورهای وارد کننده دارای مسائل و مشکلات خود بوده است و این کالا بعنوان یک کالای استراتژیک مورد معاملات بین المللی قرارگرفته است . البته همان طورکه گفته شده علاوه بر کاربردهای ذکر شده ژلاتین دارای کاربدهای دیگری نیز می باشد که ، این خود نشاندهنده اهمیت تولید ژلاتین و نیاز به این محصول در جهان می باشد . کشورهای عمده تولید کننده میزان تولید ژلاتین در سال ۲۰۰۶ در جهان در حدود ۳۱۵،۰۰۰ تن بوده است که این ژلاتین از مواد اولیه مختلف تهیه گردیده است یعنی حدود ۱۴۴،۳۰۰ تن از پوست خوک ، ۸۹،۵۰۰ تن از پوست گاو و گوسفند ، ۷۶،۳۰۰ تن از استخوان و ۴،۹۰۰ تن از سایر منابع مانند پوست ماهی و ... . البته این ارقام در اروپا کمی متفاوت می باشد بدین صورت که در اروپا کل تولید ژلاتین در سال ۲۰۰۶ ، حدود ۱۱۹،۸۰۰ تن بوده که ۸۲،۴۵۰ تن از پوست خوک ، ۱۲,۱۵۰ تن از پوست گاو و گوسفند ، ۲۲،۷۰۰ تن از استخوان و حدود ۲،۵۰۰ تن از سایر منابع تهیه گردیده است . این بدان معنا است که در اروپا درصد زیادی از ژلاتین(%۶۸٫۸) از پوست خوک تهیه می گردد. حدود ۳۹ درصد ژلاتین جهان در کشورهای اروپای غربی ، ۲۲ درصد در کشورهای اروپای شرقی ، ۲۰ درصد در آمریکای شمالی ، ۱۷ درصد در آمریکای لاتین و بقیه در سایر کشورها تولید می گردد . کشورهای تولید کننده ژلاتین در اروپا عبارتند از : آلمان ، فرانسه ، بلژیک ، سوئد ، اسپانیا ، ایتالیا ، انگلیس ، هلند ، اسلواکی و لهستان . موقعیت صادرات ژلاتین یکی از محصولاتی است که در صنایع مختلف شیمیایی ، غذایی ، دارویی ، کاربرد وسیعی دارداز آنجایی که تعداد واحدهای تولید کننده در سطح خاورمیانه بسیار محدود می باشند کشورهای مذکور نیازهای خو د را از کشورهای اروپائی و آمریکایی (عمدتاً ژلاتین خوک) تهیه می نمایند. کشورهای اسلامی منطقه در صورتی که بتوانند ژلاتین مورد نیاز خود را از کشورهای اسلامی تولید کننده تامین نمایند آنرا جایگزین خواهند نمود، زیرا از نظر دین اسلام استفاده از ژلاتین خوک مجاز نمی باشد ، براساس پیش بینی های کارشناسی انجام شده میزان نیاز ژلاتین در حال حاضر در منطقه خاورمیانه درحدود ۳۰ هزار تن می باشد .عمده ترین تولید کنندگان ژلاتین در آسیا کشورهای هند ، پاکستان ، بنگلادش و مصر می باشد . با توجه به مراتب فوق زمینه صادرات محصول در صورت تولید بسیار خوب پیش بینی می گردد . بررسی نیاز به ژلاتین با اولویت صادرات تا پایان برنامه چهارم بر اساس آمار وزارت کشاورزی در سال ۱۳۸۵ وزن کل دام تولیدی در کشور حدود ۱۸۶۰ هزار تن می باشد که از این مقدار حدود %۲۵ استخوان و حدود %۵ پوست می باشد پس در سال حدود ۵۵۸ هزار استخوان و پوست از کشتارگاههای کشور به دست می آید که از این مقدار می توان حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد ژلاتین بدست آورد . پس در کشور امکان تولید حدود ۸۰۰۰۰ تن ژلاتین وجود دارد و با توجه به اینکه کل تولید ژلاتین در جهان ۳۱۵۰۰۰ تن در سال ۲۰۰۷ بوده ایران میتواند سهم بسزایی از این بازار را به خصوص در کشورهای اسلامی بدست بگیرد زیرا همانطور که در آمارهای ارائه شده در بخشهای قبل گفته شد ، اکثر تولید ژلاتین در دنیا ژلاتین خوک می باشد که در کشورهای اسلامی قابل استفاده نمی باشد.

نویسنده دکتر رضا لطفی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *