آخرین اخبار : 

برنامه ریزی و کنترل تولید


رویکرد MRP بر پشتیبانی یا لجستیک فرایند تولیدی متمرکز است .این رویکرد احتیاجات مشتری به محصول را گرفته وآنها را به احتیاجات مرحله بندی شده برای زیر مونتاژها تبدیل می نماید .این رویکرد همچنین به دنبال زمانبندی فعالیت ها در فر ایندها ی تولیدی بوده ناظر بر دریافت مواد از طرف تامین کننده وتولید محصول برای مشتری تا موعد تحویل ان است.لذا می توان گفت که این سیستم تنها بازمان سر وکار داشته ویا در واقع MRP  لجستیک چه موقع است همچنین بزرگترین محدودیت آن در نظر نگرفتن ظرفیت تولید جهت برنامه ریزی تولید میباشدلذا در این رویکرد بر نامه ریزی احتیاجات مواد صورت میگیرد ولی در صورت کمبود برنامه ریزی مجدد انجام نمی یابد.
-معیوبی صفر و زمان آماده سازی صفر و موجودی صفر وجابجایی صفروازکار افتادگی صفروزمان پیشبرد صفرواندازه انباشته یک از اهداف رویکرد JIT  است از نگاه متخصصان دست یابی به اهداف فوق ازطریق اجرای آن غیر معمول ونامحتمل میباشد.در منظر برنامه ریزی وکنترل در تعیین محصول و چگونگی تولید آن وهمچنین لجستیک تحویل به موقع محصول به مشتری دخیل است.JIT سعی در توسعه روابطی پایدار با فروشندگان ودر صورت امکان تاثیر ونفوذ بر فرایند تولیدی آنها به منظور دست یابی به تحویل به موقع مواد اولیه واقلام خریداری دارد.لذا دراین رویکرد بحث برنامه ریزی مواد بسیار کم رنگ است و عوامل وفاکتورهای محیطی که از عوامل بسیار تاثیر گذار در منابع تولید می باشد نادیده شده که میتوان به عنوان بزرگترین محدودیت این رویکرد در نظر گرفت.
-  OPT اساسا یک ابزارزمانبندی است ومانند MRP تا حد زیادی با زمان سروکار داشته  به اصطلاح لجستیک چه موقع است.با این حال مانندJIT نگاهی دقیقتر به فرایند تولید داشته وزمان بندی های جزئی تری برای کف کارگاه ارائه میدهد.همچنینOPT بر آن است تا از طریق انباشته های اصلاح شده فرایندی وانتقالی وتمرکز بر منابع گلوگاهی و غیره تااندازه محدودی بر چگونگی تولید محصول تاثیر بگذارد.از دیدگاه حوزه عملکرداین سه رویکردمی توان استدلال نمودکهMRPوOPTاساسا با زمان سروکار دارند(When) در حالیکه JIT سعی در اثر گذاری بر تعیین محصول(What) چگونگی تولید(How)وزمان تولید(When) آن دارد.
مزایای هریک از رویکردهای فوق واجتناب از محدودیتها به مجهولات ومبهمات ومتغیرهایی مانند استفاده در کارگاههای متفاوت با توجه به وجود تولیدات متفاوت و وجود محدودیتهایی از قبیل تعداد ماشین الات موجودوزمان تحویل و تعداد نفرات دردسترس وبا توجه به پارادایم های موثربر برنامه ریزی ازقبیل توالی عملیات ساخت(مراحل ساخت قطعه)، زمان تولید، زمان آماده سازی، درخت محصول، موجودی مواد وقطعات ودرصدضایعات اجتناب ناپذیر وتوقفات، برنامه تولید مناسبی در راستا و سیاستهایی همانند تحویل به موقع JITوتمرکز بر گلوهگاههای تولید OPTوبرنامه ریزی مواد وساختMRP پاسخ داد.
یک مدل برنامه ریزی تولید از تلفیق سه سیستم MRP,OPT,JIT طراحی وپیاده سازی هر یک از روشهای تولید با توجه به ماهیت و ساختار آن دارای یک سری محدودیت و مزایا میباشد که در آن تلاش میشود با حذف محــدودیت ها واستفاده از مــزایا در یک قالب ودر یک پروسه  تولید  شامل کارگاههای متفاوت وبا توجه به وجود سفارشات متنوع محصولات و وجود محدودیت هایی از قبیل تعداد ماشین آلات موجود، زمان تحویل محصولات و تعداد  نفرات در دسترس و با توجه به پارامترهای موثر بر برنامه ریزی از قبیل توالی عملیات ساخت (مراحل ساخت قطعه) ، زمان تولید، زمان آماده سازی ،درخت محصول،موجودی مواد و قطعات و درصد ضایعات اجتناب ناپذیر بتواند برنامهُ زمانی (تولید)مناسب جهت تولید محصولات ارائه نماید همچنین وجود  استراتژی هایی  چون تحویل  بموقع محصولات JIT، وحداقل نگه داشتن مواد و قطعات نیمه ساخته MRP ، و استفاده ی مناسب از منابع و محدودیت ها OPT ،در سطح کارخانه نیز تاُثیر لازم رابر روی مدل بگذارد. تولید بموقع (JIT)
همانطور که پیشتر اشاره شد ،JIT توجه خود را بر دستیابی به کمال در مهندسی تولید معطوف کرده است. اساس آن درگیر ساختن دایمی ما در بدست آوردن برتری مزبور از طریق طرح مواردی همچون زمان آمادهسازی صفر،موجودی صفر ،وزمان پیشبرد صفر است . JIT به ما آموخته است که شناوری (آزادی عمل) در یک سیستم تولیدی بداست زیرا این امر منجر به رفتاری متوسط و عملکردی نه چندان عالی می شود که در آن مشکل کاوی صورت نمی گیرد. از بسیاری جهات ، تشریح تداوم در استفاده از کانبان به عنوان یک تکنیک کنترل تولید دشوار است.کانبان تنها جلوه کوچکی از یک مفهوم عمیق می باشد.
JIT به وضوح غلبه فعالیت های مهندسی فرایند تولید را بر فعالیت های برنامه ریزی تولید نشان می دهد.آنچه که عملاً  JIT انجام می دهد تلاشی برای تبدیل مجموعه ای از عوامل تولیدی (کارگران،تجهیزات،موادخام وغیره) تشکیل دهنده یک سازمان تولیدی ، به سیستم بزرگی است که فعالیت های زیر سیستم های آن تماماً هماهنگ شده است . با داشتن چنین سیستمی موضوع کنترل دیگر یک مساله حاد نیست . در محیط های تولید تکراری ،کنترل نهایتاً از طریق یک سیستم دستی کانبان قابل اجرا است.
JIT  همچنین ارزشمندی تولید ترکیبی از محصولات در یک خط تولید را بدون استفاده از انباشته به ما آموزش می دهد. JIT مسئولیت و احساس مالکیت فرآیندهای تولیدی را به کسی وا می گذارد که حق اوست: اپراتور خط تولید. JIT به علاوه مارا با اهمیت توسعه منابع انعطاف پذیر آشنا می سازد.تمرکز برمحصول ،گروه بندی خانواده قطعات برای تسهیل شرایط بکارگیری سیستم هایی با چیدمان محصولی از دیگر درس هایی است که JIT به ما می دهد.
هرچند کاستی های JIT مانند MRP آنچنان واضح نیستند، با این حال JIT نیز کمبودهای خاص خود را دارد. دنباله روی از رویکرد JIT در بسیاری از صنایع با محدودیت هایی روبرواست. موفقیت های عمده JIT در شرایط تولید تکراری بوده است . اگر در یک سیستم تولیدی ناپیوسته ، پیش بینی دقیق تقاضا ممکن بوده و تنوع محصول براحتی محدود نگردد ،آنگاه توسعه JIT علیرغم همه محاسن غیر ممکن می باشد. به علاوه دستیابی سازندگان به شرایطی که در تامین کنندگان هم محلی بوده و هم تابع دستورات سازنده باشند  ، غیر ممکن است .زیرا این پدیده یک ویژگی از ساختار و وضعیت صنعت ژاپن است. تکنولوژی تولید بهینه(OPT)
OPT به ما می آموزد که زمانبندی محدود یک فن آوری عملی برای زمانبندی سیستم های تولیدی می باشد.رویکرد مزبور همچنین شناخت گلوگاهها رامیسر ساخته و به منظور مدیریت عملیات و جریان مواد در کارگاه میان گلوگاه و غیر گلوگاه تمایز قایل می شود.بعلاوه OPT به ما دیدگاه بسیار مفیدی در زمینه اثرات هزینه ای تصمیمات زمانبندی در کف کارگاه می دهد.
OPT یک فن اوری با مالکیت ویژه است . این امر همراه با فقدان نسبی مطالعات موردی ثبت شده ، باعث افزایش تردیدهایی در این زمینه گردیده است . هنگامی که یک فن آوری جدید به عنوان تکنیکی موفق شناخته می شود ، ممکن است موفقیت آن در حقیقت بیشتر به خاطر عوامل ضمنی آن باشد تا اصل فن آوری(برای مثال ممکن است موفقیت های OPT بواسطه خدمات مشاوره ای باشد که بواسطه نصب آن عملاً صورت می پذیرد).هرچند انتقاداخیر به MRP نیز وارد است با این حال در MRP همه چیز روشن بوده و باصطلاح بصورت یک کتاب باز است . OPT  از سوی دیگر - علیرغم تلاشهای انجام شده – تا حد زیادی بصورت یک داستان ناگفته باقی مانده است.
یکی دیگر از ضعف های واضح OPT ناشی از این حقیقت است که OPT فاقد ساختار کاملی از برنامه ریزی سلسله مراتبی همانند MRP است. همچنین به نظر می رسد که  OPT برای آنچه که واقعاً یک مساله سازمانی (و در عین حال فنی است) ، بیشتر برراه حل فنی تمرکز دارد.

جدول ۱– مقایسه ای بین سیستم های MRP ، OPT ، JIT

موضوع

OPT

MRP

JIT

هدف

اطمینان از اینکه تولید،تقاضای مشتریان را تامین می کند.

اطمینان از اینکه تولید،تقاضای مشتریان را تامین می کند.

اطمینان از اینکه تولید،تقاضای مشتریان را تامین می کند.

تاکید

تعیین واداره محدودیت ها (تئوری محدودیت ها)

کلیه فعالیت های تولیدی از MPS مشتق می شود.

حذف کلیه اقسام ضایعات

محل استفاده

مناسب کلیه محیط های تولیدی

تولید کارگاهی –تولید سفارشی

تولیدتکراری

تمرکز MPS

فعال نگهداشتن منابع محدودیت،ایجادیک جریان یکنواخت بواسطه همزمان کردن منابع محدودیت و موجودیها (بافر) در مراحل تولیدی خاص

جریان تولید شدیداً متغیر

جریان  تولید ثابت / یکنواخت

برنامه ریزی

ناشی از منابع - محدودیت

ناشی از MPS ، کششی /فشاری

کششی ،ناشی از تقاضا

 اندازه تولید

ممکن است در سرتا سر فرآیند تولید متغیر باشد (فعال نگهداشتن منابع محدودیت)

انتخاب اندازه تولید براساس موازنه هزینه تنظیم با هزینه نگهداری

کوچک

موجودی

کم ، محدود به بافر

زیاد

خیلی کم (برای آشکار کردن مشکلات )

عرضه کنندگان

روابط مبتنی برتشریک مساعی

چند تا(برای رقابت در هزینه)

کم(بعنوان بخشی از گروه)

زمان تحویل

کافی برای فعال نگهداشتن منابع محدودیت

طولانی

کوتاه

زمان سیکل تولید

کوتاه

طولانی

خیلی کوتاه

مهارتهای کاری

تا حدودی تخصصی ،تمرکز بر کار گروهی ،کارکنان جزء لاینفک کل سیستم می یاشند.

مهارتهای تخصصی

چندمهارته ، تمرکز بر روی کار گروهی

کنترل کیفیت

تاکید بربهبود کیفیت از طریق کاهش موجودی و همزمانی بهتر فرآیند تولید

کاربرد تصادفی ،چند ایستگاه بازرسی ،مقدار مجاز برای ضایعات

کیفیت در منبع ،کارگر مسئول کیفیت است ،ضایعات صفر بعنوان هدف

تمرکز

افزایش نرخ خروجی و کاهش مخارج نگهداری موجودی و هزینه ها

بهبود برنامه ریزی و کنترل تولید

حذف تمامی ضایعات

محیط عملیاتی

فرایند متناوب یا دارای جریان تکراری

فرایند متناوب یا جریان تکراری

جریان تکراری

خصوصیات کلیدی

تاکید بر استفاده صد در صد از منابع گلوگاهی، کاهش موجودی با محدود کردن خروجی های تمام منابع بر مبنای ظرفیت گلوگاه و استفاده از اندازه های متغیر دسته

تعیین سفارشات ارسالی برنامه ریزی شده بر مبنای MPS،BOM و زمانهای تحویل استاندارد، نیاز به سیستم های پیچیده کامپیوتری با پایگاه های اطلاعاتی قوی

کاهش موجودی از طریق تامین آن تنها به مقدار مورد نیاز و در زمان مورد نیاز – کاهش موجودی از طریق کاستن از اندازه دسته ها و زمانهای راه اندازی – تاکید بر بهبود مستمر کنترل کیفی جامع و مشارکت کارکنان

قابلیت های برنامه ریزی و زمانبندی

حصول سریع به یک برنامه زمان بندی شدنی و مشروع با بکار گیری نرم افزار OPT – بکارگیری هر دو سیستم فشاری و کششی

تدوین برنامه تولیدی که ممکن شدنی نبوده جهت تولید زمان بر می باشد – نیاز به تدوین زمانبندی در سطح کارخانه – بکارگیری سیستم فشاری

فعال کردن سطح کارخانه با بکار گیری یک سیستم کششی مثل کانبان به جای تدوین مستقیم برنامه – دستی بودن سیستم – طراز بودن برنامه زمانبندی

اجرا

احتیاجات نسبتاً کم به داده- پیاده سازی نرم افزار OPT در زمان کوتاه

احتیاج به مقادیر عظیم داده های دقیق – احتیاج به نرم افزار ها و سخت افزار های گران قیمت –زمان پیاده سازی تقریباً ۵ سال


نویسنده دکتر رضا لطفی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *